DERMOKOZMETİKTE KULLANILAN BİTKİLER

Dermokozmetikte Kullanılan Bitkiler

Yrd.Doç.Dr. Aysun Çetin
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı

Dermokozmetikte Kullanılan Bitkiler adlı Makleye web sitemizade yalnızca bilği mahiyetinde yer verilmiştir.

Kozmetik, Yunanca “süslemekte usta” anlamına gelen kosmetikos sözcüğünden türetilmiştir. Dermatoloji ise cilt hastalıkları ve tedavisiyle ilgilenen bilim dalıdır, kısaca ‘cilt bilimi’ de diyebiliriz. Dermokozmetikler deri,  tırnak,  saç gibi organların görünüşünü düzeltmek, korumak veya iyi bir durumda tutmak amacıyla kullanılan preparatlar ve tedavi biçimleridir.

Deri organizmayı dış etkenlerden koruyan bir bariyer olmasının yanısıra ısı düzenlemesinde ve duyuların algılanmasında rol oynayan estetik yönden önemli bir organdır. Derinin yapısına baktığımızda en üst tabakayı oluşturan stratum korneumun yaklaşık %10–13’ ünü su oluşturur. Bu tabakada sürekli ‘transepidermal (deri yoluyla) su kaybı’ (TESK) vardır. En basit yolla, yani deriden buharlaşma ile kaybedilen su alt epidermal ve dermal tabakalardan desteklenir. Su içeriğinin azalması deride kuruluk, çatlama ve kaşıntıya yol açmaktadır.

Cilt kuruluğu birbiriyle örtüşen üç nedene bağlıdır:

1) Stratum korneumun su içeriğinin azalması (TESK)
2) Epidermal yenilenmenin artması: Aktinik veya kimyasal bir hasar sonrasında oluşan inflamatuvar süreç (iltihabi olay) ile sekonder epidermal yenilenme süreci hızlanır. Keratinositler yeterince değişime uğramazlar ve lipid (cilt sağlığı için gerekli yağ) üretimini gerçekleştiremezler. Sonuçta koruyucu bariyer oluşumu engellenir.
3) Bariyer harabiyeti: Genellikle sık banyo veya fazla miktarda sabun, deterjan kullanımıyla ortaya çıkar.

Cildin nemlendirilmesinde dört temel yöntem vardır:

1. TESK geciktiren örtücü yağlar
2. Atmosferden nem çeken hümektanlar
3. Bariyer görevi yapan hidrofilik maddeler
4. Güneşten koruyucular

Nemlendiricilerin esas görevi stratum korneum dediğimiz boynuzsu tabakanın rehidrasyonunu (su tutulmasını) sağlamaktır.

Kuru cilt için test edilmiş nemlendirici özelliği olan bitkisel ajanlar

Hint yağı

Latince adı: Ricinus communis
İngilizce adı: Castor oil

Anavatanı Hindistan olan bu bitki Akdeniz ikliminin görüldüğü yerlerde doğal olarak yetişir. Bahçelerde süs bitkisi olarak da yetiştirilen hintyağı bitkisinin gövdesi kahverengi ve kızıldır. İlkbaharda açmaya başlayan eflatun, pembe, beyaz renkte çiçekleri vardır. Tohum ve meyveler oluştuğunda ters bir üzüm salkımını benzer. Tohumlarından elde edilen yağ risinoleik asitten zengindir. Bebek pişik kremlerinin bileşimine katılır.

Kakao yağı
Latince adı: Theobroma cacao
İngilizce adı:Cacao butter

Theobroma cacao bitkisinin çekirdeklerinden elde edilen yağ çeşidi olup oleik, stearik and palmitik asit gibi tekli doymamış yağ asitleri içerir. Doğal antioksidan kaynağıdır. Cilt çatlakları, epilasyon sonrası yıpranan cildin tedavi edilmesi, sağlıklı ve hızlı bronzluk için bayanların vazgeçilmezleri arasındadır.

Mango yağı
Latince adı: Mangifera indica
İngilizce adı: Mango

Hindistan’da ve tropik bölgelerde yetişen mango ağacının tohumunu çevreleyen çekirdekten çıkarılır. Yumuşatıcı, nemlendirici ve iyileştirici özellikleriyle tanınır. Kuru deriyi yumuşatır ve korur, özellikle güneş veya rüzgârın etkileriyle zarar görmüş derinin yenilenmesinde çok etkilidir. Cildi pürüzsüzleştirir.

Karite yağı
Latince adı: Vitellaria paradoxa
İngilizce adı: Shea butter

Afrika ülkelerinde özellikle Burkina Faso’da yetişen karite (shea) ağacının meyvesinden elde edilen katı formda bir yağdır. Dünya üzerinde bilinen en güçlü doğal nemlendiricilerden biridir.

Hindistan cevizi yağı
Latince adı: Cocos nucifera
İngilizce adı:Coconut

Palmiyegiller (Arecaceae) familyasından tropik bölgelerde yetişen meyvesi yenen bir palmiye türüdür. Çok hafif bir yağ olduğu için vücudun, yüzün, dudakların nemlendirilmesinde kullanılabilir. Yaraların daha hızlı iyileşmesine yardımcı olur. Tropikal ülkelerde antibakteriyel ve antivirüs özelliklerinden dolayı dezenfeksiyon amaçlı kullanılmaktadır.

Ayçiçeği yağı
Latince adı: Helianthus annuus
İngilizce adı: Sunflower

Tohumundan çıkarılan yağ kozmetik ve gıda maddesi olarak kullanılır. Çin’de 200-300 yıl önce dermokozmetik ilaç olarak kullanılmaya başlanmıştır.

Zeytinyağı
Latince adı: Olea europaea
İngilizce adı:Olive oil

Zeytinyağının sağlık, gençlik ve güç kaynağı olduğu inancı tarih boyunca yaygındı. Eski Mısır, Yunan ve Roma’ da, değişik çiçek ve otlarla zeytinyağı karıştırılarak çeşitli ilaçlar ve kozmetik ürünleri elde edilirdi. En doğal kozmetik malzemesi olan zeytinyağı cildi nemlendirir. Egzamayı ve saçların dökülmesini önler.

Egzemada kullanılabilen test edilmiş bitkisel ajanlar

Zerdeçal (Hint safranı)
Latince adı: Curcuma longa
İngilizce adı: Turmeric
Etken maddesi kurkumindir. Antioksidan, antienflamatuar, antikarsinojenik, antibakteryel, antiviral, antiprotozoal özelliklere sahiptir. Akut yangıda etkilidir. Radyasyona bağlı yara ve dermatitlerde faydalı olduğu tespit edilmiştir.

Sivilce, akne ve cilt lekelerinde kullanılabilen test edilmiş bitkisel ajanlar

Pelin otu
Latince adı: Artemisia absinthium
İngilizce adı: Wormwood
Antimikrobiyal, antifungal, hattâ antimalaryal özelliklere sahiptir. Dekoksiyonu yara temizlemede ve böcek sokmasında kullanılır.

Fesleğen (Reyhan)
Latince adı: Ocimum sanctum
İngilizce adı:Basil

Antimikrobiyaldir, akne tedavisinde etkilidir. Ağız içindeki yaralara karşı faydalıdır. Arı sokmasında zehirin etkisini azaltır. Cildi rahatlatır. Losyonuyla saç derisine masaj yapılırsa saç köklerini güçlendirir. Fesleğen yağı selülit şikâyetlerini azaltır. 1 litre suda iki avuç bitki kaynatıp ağız banyosu yapılırsa, ağız içindeki pamukçuklara iyi gelir.

Anti-aging etkili test edilmiş bitkisel ajanlar

Beşparmak kökü
Latince adı: Panax ginseng
İngilizce adı:Ginseng

Panax, Yunanca “her şeyi iyileştiren” anlamına gelen “panacea” kelimesinden türetilmiştir. 2000 yıldan beri kullanılan bir tıbbi bitkidir. Cildi nemlendirir ve yumuşatır, kırışıklıkları azaltır. Kan dolaşımını ve hücre proliferasyonunu arttırarak cilt metabolizmasını hızlandırır, böylece anti-aging etki gösterir.

Yeşil – siyah çay
Latince adı: Camellia sinensis
İngilizce adı:Green – black tea

Çay tanenler, flavonoidler, amino asitler, vitaminler, kafein ve polisakkaritler gibi 500 den fazla bileşik içerir. 100 g. çayda 100 mg. C vitamini bulunmaktadır. Polifenollerden (özellikle kateşinler) dolayı antienflamatuar, antioksidan, antiallerjik, antibakteryel ve antiviral; tanenlerden dolayı antiseptik ve antioksidan etkilere sahiptir.

Üzüm çekirdeği
Latince adı: Vitis vinifera
İngilizce adı:Grape seed

Üzüm çekirdeği özütü bağ dokusunda bulunan kollajeni güçlendirerek cildin daha sıkı ve elastiki olmasına katkıda bulunur. Cildin sarkmasını önler. Yara üzerine uygulandığında, vasküler endotelyal büyüme faktörünün (yara iyileşmesinde gerekli bir protein) etkisini arttırarak yara iyileşmesini hızlandırdığı saptanmıştır.

Cildi koruyan test edilmiş bitkisel ajanlar

Sarı sabır
Latince adı: Aloe vera
İngilizce adı:Aloe

Kozmetiklerin bileşiminde sıkça yer alır. Yapısında bulunan proteinler, karbonhidratlar (mukopolisakkaritler dahil), vitaminler (B1, B2, B3, B6, C, folik asit) ve mineraller cildi iyileştirmekte ve yenilemektedir. Aloe yüksek oranda su ve zengin mineral içeriği sayesinde cildi yumuşatır, serinletir ve nemlendirir.

Yulaf
Latince adı: Avena sativa
İngilizce adı: Oat

Alman E Komisyonu tarafından başta kserozis, seboreik dermatit, sensitif deri gibi kaşıntılı durumlarda kullanımı onaylanmıştır.

İsparta gülü
Latince adı: Rosa damescena
İngilizce adı:Rose

Bileşimindeki flavonol glikozidlerden dolayı doğal antioksidan, antibakteryel etkilidir.
Tonik (cildi temizleyici, sıkılaştırıcı) özelliği vardır. Ciltteki hastalıklara, yaralara, yanıklara, sivilcelere, ağrı, sızı ve şişlere faydalıdır. Aromaterapide kullanılır.

Kollajen yapımını uyaran test edilmiş bitkisel ajanlar

Gotu – Kola ( Fo-Ti-Tieng)
Latince Adı: Centella asiatica
İngilizce Adı:Gotu Kola
Tropikal and subtropikal iklimlerde yetişir. Kollajen ile beraber çalışan hyaluronik asit yapımını uyarır.

Noni
Latince Adı: Morinda citrifolia
İngilizce Adı:Noni
Polonya bitkisidir. Yaraların yüzeysel tedavisinde kullanılır.

Salatalık
Latince adı: Cucumis sativa
İngilizce adı: Cucumber
Proteolitik enzimler, vitamin B1 ve C içerir. Kollajen yapımını uyarır.

Esansiyel (uçucu) yağlar
Uçucu yağ özleri, elde edildikleri bitkilerin yapısına göre vücutta iyileştirici etki yaratır. Bu etkinin elde edilmesi için gerekli miktarlarda ve uygun yöntemlerle uygulanması gerekir. Terapide kullanılan uçucu yağlar, kan dolaşımı yolu ile arzu edilen bölgeye ulaşırlar. Baş ağrısı için kullanılan bir ağrı kesici ilacın kan dolaşımı yolu ile sinir sistemine ulaşıp ağrıyı kesmesi gibi, aroma yağları da aynı etkiyi yaratır. Tek fark, aroma yağlarının sinirleri yatıştırmak yerine, ağrıya neden olan dengesizliğin düzelmesi için gerekli ortamı yaratmasıdır. Uçucu yağlar doğal ürünlerdir ve yan etkileri çok azdır. Doğru kullanılırsa farmakolojik ilaçlardan faydalıdır. Uçucu yağlar aromaterapi dışında saç bakımında ve parfümeri amaçlı da kullanılırlar.

Limon yağı: Ferahlık vericidir, yağlı ciltlerde faydalıdır, antiseptik, antibakteryel özelliklere sahiptir. Akne tedavisinde kullanılır.

Papatya yağı: Fiziksel ve ruhsal rahatlatıcı özelliklere sahiptir. Cilde tazelik ve yumuşaklık kazandırır. Hassas ve kuru ciltlerde temizleme aracıdır.

Sardunya yağı:  Depresyonuu yatıştırır. Kuru ve olgun ciltlerde faydalıdır. Alerjik ciltlerde, egzema ve kaşıntıda kullanılabilir.

Lavanta yağı: En güzel kokan uçucu yağlardandır. Antibakteryel, nemlendirici, yumuşatıcı özelliklere sahiptir. Böcek ve arı sokmalarında 1-2 damlası kaşınmayı azaltır. Egzemada kullanılır. Yastığa 1-2 damla damlatılırsa uyku sorunlarını hafifletir.

Çay ağacı yağı (Hint defnesi): Antiseptik, antibakteryel, antifungal özelliktedir. Akne tedavisinde, cilt lekelerinin giderilmesinde, böcek sokmalarında, enfekte olmuş yara ve kesikleri temizlemek için kullanılır.

Çörek otu yağı: Hassas ciltler için nemlendirici etkilidir. Saçı besleyip dökülmesini önler. Egzema ve kaşıntılı deride faydalıdır.

Gül yağı: Cildi besler, yumuşatır. Aromaterapide sakinleştirici ve rahatlatıcı etkileri vardır.

Bitkisel Saç Boyaları

Kına: İçeriğindeki lawsone bileşiğinin tiyol gruplarının saçtaki keratine bağlanması sonucu kızıl renk elde edilir. Saçı korur. Saç büyümesini uyarır.
Soğan kabuğu: Kınadan sonra uygulanırsa bakır rengi elde edilir.
Alman papatyası: Altın sarısı renk verir.
Zerdeçal: Sarıdan koyu turuncuya değişen renk yelpazesi elde edilir.
Afrika bamyası (Kara bamya): Yapısındaki antosiyanidinlere bağlı kırmızı renk elde edilir.

Son yıllarda  bazı kozmetik ürünlerinin, içindeki katkı maddelerinden dolayı sağlığa zararlı olduklarının, hattâ  kanserojen etkiler taşıdıklarının açıklanması doğal çözümlere ilgiyi artırmıştır. Etkileri laboratuar çalışmaları ve klinik deneylerle test edilmiş olan ve dermokozmetikte kullanılan tıbbi bitkiler, hem daha ucuz  hem daha sağlıklı çözümler sunmaktadır.

SABİT YAĞLAR

ACI BADEM YAĞI: Hücre yenileyici, koruyucu ve besleyicidir.

ARNİKA: Ağrı kesici, iltihap gidericidir. Kalp çarpıntılarında, yüksek tansiyonda, bağışıklık güçlendirmede(lenf bezlerinde) etkilidir. Morluklara çok iyi gelir. Bunun için ağda ve epilasyon sonrasında kullanımı hem çürümeleri engeller hem de acısını keser.

SHEA BUTTER: Vitamin A,E ve F içerdiğinden iyi bir nemlendirici, yumuşatıcıdır. Akne, yaraizi, döküntü, kaşıntı, yanık, egzama, kuru cilt, sedef hastalığı, kırışıklık ve renk değişikliği tedavisinde kullanılır. Ayrıca UV ışıktan koruma özellikleri nedeniyle güneşte kullanılır. Saçların elektriklenmesine ve kırılmasına engel olmak için önerilmektedir.

HİNDİSTAN CEVİZİ YAĞI: Stereik asit içerir. Kuru cilt, dirsek ve topuklar, ketiküller için idealdir. Çok iyi bir saç şekillendiricidir. Renk düzensizliği olan ciltlerde, kızarıklıklarda mantar ve egzamada kullanılır. Yumuşatıcı etkilidir.

AYÇİÇEK YAĞI: A, B complex, D, E vitaminleri ve kalsiyum, demir, çinko, fosfor içerir. Tüm cilt tiplerinde kullanımı çok uygundur. Özellikle çok kuru ciltte kullanılır. Hafif yapısından dolayı kaşıntıya ve arnika ile beraber morarmalara da kullanılabilir.

BUĞDAY ÖZÜ YAĞI: Vitamin, protein ve minerallerce çok zengindir. A, B complex, E (en yüksek) vitaminleri içerir. Cilt canlandırıcı, hücre yenileyici, yara ve yanık iyileştirici, kan dolaşımını hızlandırıcıdır.

TATLI BADEM YAĞI: Vitamin A, E, B1, B2, B6 içerir. Tüm cilt tiplerine çok uygundur. Yara, yanık, egzama pişik vb. sorunlarda tedavi edici, yumuşatıcı ve sakinleştirici etkilidir.

ŞEFTALİ ÇEKİRDEĞİ YAĞI: Olgun ve hasarlı ciltlerde pürüzsüzleştirici görevi görür. A, B ve E vitaminlerince çok zengindir. Cildi yüksek oranda nemlendirme ve elastikiyet kazandırma özelliğine sahiptir. Derin göz çevresi ve dudak kırışıklıklarında, masajda rahatlıkla kullanılabilir.

SUSAM YAĞI: A ve E vitaminlerince zengin, demir, fosfor, magnezyum, lesitin, silisilik asit içerir. Beyin salgılarını arttırır. Tüm ciltlere kullanımı çok uygundur. Özellikle yaşlı, kuru ve kaşıntılı ciltlerde kullanımı çok başarılıdır.

CEVİZ YAĞI: Gamalinoleik asit içerir. A, E, B1, B2 ve C vitaminleri içerir. Bütün cilt tipleri ve özellikle çok kuru, bakımsız ciltlerde kullanımı çok uygundur. Kaşıntı ve egzamada etkilidir. Kaşıntılı kafa derisinde de kullanılabilir.

HAVUÇ TOHUMU YAĞI: Betakarotence çok zengindir. A, B, C, E ve F vitaminlerince zengindir. Sarkan ciltte ve güneş yanıklarında kullanılır.

MORİNGA YAĞI: Nemlendirici, canlandırıcı, antiromatizmal, antienflamatuar, antifungal, spazm çözücü, antioksidan özellikleri vardır. Cilt tarafından hızla emilir. Saç için de mükemmel bir nemlendiricidir.

ÇÖREKOTU TOHUMU YAĞI: İçinde eterli yağlar mevcuttur. Nigellon ve alfa-pinen içerir. Nigellon solunum borusunu genişletip kramp gidericidir. Diğer eterli yağlar iltihap, ağrı dindirici ve idrar söktürücüdür. Ayrıca vitamin B1, B2, B6, B3, A, E, C ve demir, kalsiyum, magnezyum, çinko ve selen mineralleri içerir. Saç ve ciltte kullanıldığı gibi içilerek de tüm etkilerinden faydalanılır.

KETEN TOHUMU YAĞI: Hücre düzenleyici, ağrı giderici, koruyucudur. Çatlamış ciltlerde, dejenere olmuş, iltihaplı, egzamalı ve kuru ciltlerde kullanılır. Doğal bir omega yağ asitleri kaynağıdır. Beyin ve karaciğer sağlığını destekleyen lesitince zengindir. F, A ve E vitaminlerince zengindir. Kalsiyum tutulmasını sağladığından menopoz sonrasında ve prostat sağlığının korunmasında yardımcı olabilir.

AVOKADO YAĞI: A, B1, B2, D vitaminlerince zengindir. Pekçok vitamin, lesitin, protein, sodyum, potasyum, sülfür, bakır, clorofil içerir. Son derece kuru, bakımsız, nemsiz cilt tipleri için uygundur. Sedef, egzama pişik ve derin kırışıklıklarda kullanır. İltihaplı cilt tiplerinde yatıştırıcıdır.

ISIRGAN TOHUMU YAĞI: Demir, seratonin, formik asit, potasyum, A ve C vitaminleri barındırır. Bu nedenle kök hücreleri onarıcı özelliği bulunur ve dokusal dayanıklılık sağlar. Deride yeniden oluşumu güçlendirir.

JOJOBA YAĞI: Jojoba insan cildi tarafından salgılanan doğal nemlendirici olan sebumun çok yakın bir benzeridir. Saç için hem de harika bir nemlendirici ve yağlayıcıdır. Çok ince, satenimsi yapısı dolayısıyla çok kolay emilir. E vitaminince çok zengindir. Akneye, sedefe, egzamaya, pişiklere, güneş sonrası olan yanıklara çok faydalıdır. Yanmalı ve problemli ciltlerde, artrit ve romatizmada etkilidir.

MAKADEMİYA CEVİZİ YAĞI: İnsan cildinin ürettiği sebum benzeri bir yağ olduğu için cilt tarafından çok hızlı ve kolay emilir. İnce ve satenimsi bir yapıya sahiptir. Olgun, çevresel hasara uğramış ciltlerde, yara ve yanık tedavisinde hücre yenileyici, hamilelik çatlaklarında başarıyla kullanılır.

KAYISI ÇEKİRDEĞİ YAĞI: Çok yüksek miktarda C ve A vitaminleri içerir. Anti-aging etkilidir. Göz, boyun, ağız çevresi kırışıklıklarında mükemmel bir yumuşatıcıdır. Egzama, dermatit problemlerinde ve saçta rahatlıkla kullanılabilir.

HİNT YAĞI: Risinoleik asit içerir. Kuru ciltte, derin göz çevresi kırışıklıklarında, enfeksiyonlu ciltlerde, egzema, kaşıntı, koyulaşmış cilt lekelerinde etkilidir. Aşırı kuru saçlar, kırılan tırnaklar ve aşırı kuru ciltler için harika bir nemlendiricidir.

ÜZÜM ÇEKİRDEĞİ YAĞI: Yüksek C vitamini ve antioksidan maddeler içerir. Yaşlı, hasarlı ve olgun ciltlerde hücre yenileyicidir.

ZEYTİNYAĞI: Yüksek miktarda E vitamini içerir. Yanıklarda, böcek ısırıklarında çarpmalarda kullanılır. Kalsiyum, A, B1, B2 vitaminleri olmak üzere cildi besleyen pek çok vitamin ve mineraller içerir.

KANTARON: İltihap giderici, yara iyileştirici, yatıştırıcı, antidepresan, antiviral etkilere sahiptir. Kas ağrılarında, mide ağrılarında, mide ve barsak yaralarında kullanımı uygundur.

CALENDULA: İltihap giderici, yara, yanık tedavi edici, ağız yara ve kokularında, kabızlıkta, kuru ve hasarlı ciltte kullanılır.

KAKAO YAĞI: Çok iyi tanınan mükemmel bir yağlayıcı, koruyucu, besleyici ve kıvam sağlayıcıdır. Doğal kozmetiklerin vazgeçilmez yüksek nem bariyerli yağlarındandır.

KABAKÇEKİRDEĞİ YAĞI: Omega3-6-9 içerir. Yüksek steroller ve E vitamini barındırır. Cildi yumuşatır, düzgünleştirir ve yaşlanma etkilerini azaltır. Dahilen kullanımda da prostat önleyici, barsak yumuşatıcı, kurt ve şerit düşürücüdür.

BALMUMU: El yapımı kozmetikler için mükemmel bir kıvamlaştırıcı ve nem tutucudur. Özellikle kış aylarında tüm cilt için mükemmel bir koruyucu ve nem tutucudur.

KUŞBURNU ÇEKİRDEĞİ: A, C(en yüksek) ve E vitamini, linoleik asit içerir. Yara, egzama, canlılığını kaybetmiş ciltlerde, viral iltihaplarda kullanımı uygundur. Yara izi yağı olarak nitelendirilir. Eski doğum çatlakları dahi bu yağın kullanımı ile hafifler. Yüz ve yaşlılık lekeleri bakımında kullanılır.

ARGAN: İçinde yüksek miktarda E vitamini barındırması sayesinde çok güçlü bir hücre yenileyicidir. Bu yüzden cildi güneş vb. zararlı çevre faktörlerinden korur. İçeriğinde nadir ve çok değerli phytosteroller bulunur. Kuru, pürüzlü, rahatsız edici nasır görünümlü cildi yumuşak bir hale dönüştürür, iltihaplanma ve kaşıntıyı hafifletir. Yüksek tesirli antioksidan sayesinde cildin erken yaşlanmasını önler, bağdokusunu kuvvetlendirir. Cildin bağışıklık sistemini kuvvetlendirir ve dengeler. Sedef ve egzamada kullanılır.

VİŞNE ÇEKİRDEĞİ YAĞI: İçeriğindeki A, E vitamini, E vitamini bileşenleri, doymamış yağ asitleri ile güçlü antioksidan etkiler sahiptir.

BABASSU YAĞI: Tüm cilt tipleri için çok iyi bir nemlendiricidir. Kuru ve kırılgan saçlar için de çok iyi bir onarıcı ve nemlendiricidir.

HAŞ HAŞ TOHUMU YAĞI: Hücre yenileyici, kan dolaşımı düzenleyici, sinir sistemi düzenleyici, ağrı giderici, nemlendiricidir. Ciltte emilimi çok iyi olmasından kuvvetli bir nemlendirici ve çatlak önleyicidir. Sinir ucu iltihaplanmaları, cilt rahatsızlıkları ve çok kuru ciltler için uygundur. Devamlı kullanımı cilde dayanıklılık ve parlaklık kazandırır. Saç uzamasında etkilidir.

Öncelikle Sağlıklı yaşam dileklerimle sevgiyle selam ederim. Sizi belki çok kısa zamanda bitkisel yağ uzmanı yapamayabiliriz fakat en azından bitkisel yağ alırken nelere dikkat etmeniz hususunda aydınlatabiliriz.Yazımız haylice uzun olacağı için biraz eğlenceli bir dille yazmaya özen gösteriyorum umarım sıkılmazsınız.

Neden bu konuda bir yazı paylaşma gereği duyduğumu ifade etmem gerekirse, 15 senemi bitkisel yağlar ve lipit teknolojilerine vermiş biri olarak sizlerin paralarını sahte veya karışık yağlara vermeniz bizi derinden üzdüğü gibi bu son dönemde de değeri haylice artan bitkisel yağ sektörüne de ciddi bir darbe vurma riski olan durumunun önüne geçme arzumdandır.

Değerli Doğa aşığı veya tercihini doğaldan yana kullanma heveslisi misafirimiz, ne koşul olursa olsun ilk kuralımız;

-Bitkisel yağlar alırken kesinlikle gerçekten ‘bitkisel yağ üretimi yapan’ marka veya şirketleri tercih etmelisiniz.

Çünkü yurt içinde ve yurt dışında satışa hazır bitkisel yağların %90 ı bitkisel yağ üreticileri tarafından değil, sadece dolum veya etiketleme yapan firmalar tarafından piyasaya arz edilir. Bitkisel yağların kalite kontrolü ciddi tecrübe ve alt yapı isteyen bir durumdur. Bu yüzden dolum veya sadece etiketleme yapan marka veya şirketler de bitkisel yağların kaliteli mi katkısız saf mı , gerçekten ismini aldığı bitki, çekirdek veya tohumun yağı mı bilemez. Bu yüzden de aldığı gibi dolumunu dahi yapsa sahte bir yağı, veya katkılı bir yağı paketleyerek piyasaya arz etmiş olur. Bu da nihai tüketicinin yanlış veya sahte bir bitkisel yağ alma olasılığını artırır. Bu yüzden eğer gerçekten kaliteli bir bitkisel yağ veya gerçekten doğal bir bitkisel yağ satın almak istiyorsanız Birinci kural; Üretim yapan bitkisel yağ firmalarını tercih etmelisiniz.

-Bitkisel yağ tercihlerinizi yaşadığınız ülkenin endemik bitkilerinden,tohumlarından veya çekirdeklerinden üretilen bitkisel yağlar olmasına özen gösteriniz.

Yani bizim ülkemiz Türkiye. Bu bağlamda kullanacağınız bitkisel yağları belirlerken Türkiye’de yetişen bitki, tohum ve çekirdeklerin yağları olmasına özen gösteriniz. Mesela nar çekirdeği yağını ele alalım. Omega 5 takviyesi için nar çekirdeği yağı tercih ettiniz varsayalım. Kesin kalitelidir, katkısızdır düşüncesiyle Amerika menşeili bir markanın nar çekirdeği yağını tercih etmemelisiniz. Çünkü Amerika’da Nar meyvesi yetişmez. Doğal olarak nar endüstrisinin olmadığı bir ülkede nar çekirdeğinin de yetişmesi mümkün değildir. Bu yüzden menşeisi Amerika dahi olsa o nar çekirdeği yağını paketleyen firma o yağı yada çekirdekleri ithal etmiştir. İthalat yoluyla aldığı veya deniz aşırı aldığı ürünü paketlediği için sahte, katkılı veya düşük kalite olma olsılığı yüksektir. Bu yüzden tercihlerinizde bulunduğunuz ülkenin bitki, tohum ve çekirdek yağlarını üreten marka veya şirketleri tercih etmeniz kaliteli bitkisel yağ alma olasılığınızı güçlendirecektir.

-Tercih ettiğiniz marka veya şirketin mutlaka bitkisel yağlar (lipidler) hususunda donanımlı olup olmadığını test ediniz.

Emin olabildiğiniz çeşitli konularda sorular sorarar cevapları kontrol ediniz. Unutmayın siz kadar dahi hususa hakim olmamış bir marka veya firmanın doğru ürünü arz etmesi söz konusu değildir değil mi?

Ben bu hususda size bir kaç soru vereyim;

Soru 1 : Kuşburnu yağı satan bir firma veya markaya kuşburnu çekirdeklerinden hangi methodla yağ aldığını ve kuşburnu çekirdeklerinden ne oranda (yüzde kaç) yağ elde edebildiğini sorunuz.

Cevap : Kralı gelse maksimum %4.5 orandır. Soğuk sıkım veya süperkritik akışkan ekstraksiyonu ile yağ elde edebilir) Şayet farklı bir method söyler veya %4.5 üzerinde yağ elde ettiğini söylerse eleyin gitsin. Sahte veya karışımlıdır.

Soru 2 : Nar Çekirdeği yağı satan bir firmaya ürününde ki Punicic Acid (Pünisik asit) oranını sorunuz. Punisik asit nar çekirdeğinin temel bileşenidir.Punisik asit sizin de mutlaka duymuş olduğunuz OMEGA 5’in diğer adıdır.

Cevap 2: Katkısız bir nar çekirdeği yağında minumum %75 oranında punisik asit olmalıdır. Hem ürettiğini iddia ediyor, hem ürününün katkısız ve kaliteli olduğunu iddia ediyorsa bileşenin oranını sorduğunuzda sağlıklı cevap alamazsanız veya %75 den daha düşük bir oranın cevabını alırsanız o firma veya markayı da eleyin gitsin.

Soru 3: Avokado yağının Avokada’nun hangi bölümünden elde edildiğini ve rengini sorunuz?

Cevap 3: Avokado yağı avokado meyvesinin kurutulmuş halinden presslenmesi ile elde edilir. Koyu yeşil renklidir. Eğer çekirdeklerinden üretildiğini söylerler ve rengi koyu yeşil değilse o marka veya firmaya da güvenmeyiniz. Eleyin gitsin.

-Gelelim diğer hususa satışı esnasında ürünlerinin organik olduğunu beyan eden marka ve şirketlerin Organik Müteşebbis Belgesini isteyiniz. Veya web sitelerinde var ise kontrol ediniz.

Organik müteşebbis (master sertifikası) belgesi olmayan marka veya şirketlerin ORGANiK bitkisel yağ üretmesi teknik olarak imkansızdır, mümkün değildir. Yani organik unvanını alabilmesi için geçerli sertifikası olmayan bir marka veya firmanın ürününü organik diye satması sahte beyandır, Aldatmacadır ve işi bilmiyordur eleyin gitsin.

Biz Çiftçizade olarak Organik sertifikalı üretim yapmıyoruz. Organik sertifikalı üretim yapan markamız TROiLS’dir. Yani organik sertifikalı bitkisel yağ almak isterseniz TROiLS Yağ San ve Tic AŞ ile iletişime geçebilirsiniz.

Yukarıda belirttiğim 4 ana husus doğal sabit bitkisel yağ satın alırken sizi doğru adresleri bulmanıza yardımcı olacaktır. İlerleyen zamanlarda uçucu aromatik bitkisel yağ alırken nelere dikkat etmeniz gerektiği hususda da bir yazı paylaşarak sizleri aydınlatmaya devam edeceğiz.

Sağlıcakla kalın.